MACARİSTAN’DA TARİHİ ZAFER 16 YILLIK ORBAN DÖNEMİ BİTTİ

MACARİSTAN’DA TARİHİ ZAFER 16 YILLIK ORBAN DÖNEMİ BİTTİ,

Macaristan’da Péter Magyar dönemi başladı

Macaristan’da Viktor Orban, 16 yıl sonra (12 Nisan günü) yapılan seçimde iktidarı kaybetti. Seçimi 45 yaşındaki Muhalefet lideri Peter Magyar kazandı. Rekor katılımla yapılan seçimde oy sayımı sürerken rakibi Peter Magyar’ı telefonla arayan Orban yenilgiyi kabul ettiğini açıkladı. Sonrasında destekçilerine yaptığı konuşmada yenilgiyi kabul ederek, ‘Seçim sonucu açık ve acı verici’ dedi.

Seçimlere katılım rekor düzeyde oldu ve %80’e ulaştı. Oyların yaklaşık %97’si sayılırken Magyar‘ın partisi Tisza’nın parlamentoda üçte iki çoğunluğu kazanacağı belli oldu. İlk sonuçlara göre Tisza 138 sandalye kazanırken, Orban’ın partisi Fidesz 55’te kaldı. Macaristan’ın 93 seçim bölgesinde zafer Tisza’nın olurken, seçimi Fidesz sadece 13 bölgede önde bitirdi. Peter Magyar ve Tisza partisi ‘rejim değişikliği’, Avrupa Birliği ile ilişkilerin yeniden düzenlenmesi ve Rusya ile yakın ilişkilerin sona erdirilmesi sözü vererek iktidarı kazandı. Budapeşte’de zafer konuşması yapan Magyar, ‘Macaristan halkı Avrupa’ya ‘evet’ dedi’ diye konuştu. Magyar’ı alkışlayan coşkulu kalabalık ‘Avrupa’ sloganları attı. Orban’da destekçilerine ‘Asla pes etmeyiz. Önümüzdeki günler yaralarımızı iyileştirmek için çalışacağız’ dedi. Magyar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda da, ‘Macaristan kazandı!’ diye yazdı.

 

Tisza Partisi lideri Peter Magyar, Budapeşte’deki zafer konuşmasını parti yetkilileri ve eşiyle birlikte, arkada Macaristan Parlamentosunun görüldüğü platformda yaptı. Konuşmasına, ‘Başardık’ sözleriyle başlayan Magyar, ‘Seçimi Tisza ve Macaristan kazandı. Hem de küçük bir farkla değil, büyük bir farkla. Birlikte Macaristan’ı özgürleştirdik. Siz olmadan başaramazdık.’ dedi. Magyar, konuşmasında ülkeyi yeniden birleştirme sözü verdi. Magyar ‘Macaristan’ı yeniden birleştireceğim ve herkesin Başbakanı olacağım. Macaristan artık tüm vatandaşlarına sahip çıkan bir ülke olacak’ dedi. Magyar, böylesine büyük bir zaferin hiçbir Macar parti tarafından kazanılmadığını belirterek, ‘Her bir Macar vatandaşı için işleyen ve daha insani bir Macaristan inşa etme meşruiyetini kazandık.’ diye konuştu. ‘Macaristan’ı demokrasiye döndürmek için en yumuşak ve barışçıl geçişi yapacağız.’ diyen Magyar, tüm Macarların ‘bir sistem değişikliği için’ çalıştığını ifade etti.

Macaristan halkına teşekkür eden Magyar, ‘Bugün, Macaristan’ın özgürlük tarihine altın harflerle Macar zaferi olarak yazılacak. Baskıya karşı ve yalana karşı zaferin günü olarak yazılacak. Bugün Tisza’ya oy vermeyenler de ulusal birliği kutlasın.’ dedi. Magyar, seçim zaferinin tüm Macarlar için bir zafer olacağını belirterek, ‘Macaristan tekrar Avrupa ülkesi olmak, Avrupa’ya dönmek istiyor.’ diye konuştu. Liyakate önem vereceklerini kaydeden Magyar, halkın daha iyi sağlık, eğitim, eşitlik gibi haklardan faydalanması için çalışacaklarının altını çizdi. Magyar, ‘Ülkemiz yurt dışında yaşayan çocuklarına kollarını açacak. 800 bin Macar iş bulmak için Batı Avrupa’ya göç etti. Ülkemizi terk eden Macarlara sesleniyorum. Eve dönün. Çünkü Macaristan’ın tüm kızlarına ve oğullarına ihtiyacı var.’ ifadelerini kullandı. Magyar, ‘Hükümetimin görevi ülkeyi yeniden birleştirmek.’ derken Macar halkının ülkeyi bölenleri görevden aldığını söyledi.

Magyar, Orban‘ın ‘kuklalarının’ gitmesi ve devletin kurumlarının değişmesi gerektiğini söyledi. Ülkede güçler ayrılığının ve demokrasinin yeniden tesis edileceği sözü verdi. Macaristan’ın artık eylemlerin sonuçsuz kalmadığı bir ülke olmayacağını söyleyen Magyar, ‘ülkeyi soyup soyanlar sonuçlarına katlanacak’ dedi. Magyar, Orban yönetimi nedeniyle ülkeyi terk etmiş Macarlara da geri dönmeleri çağrısı yaptı. Magyar, ‘Bugün sevgi kazandı, çünkü sevgi her zaman kazanır’ dedi. Ayrıca ilk sonuçlara göre parlamentoda hedefledikleri üçte iki çoğunluğa ulaşmış olduklarını duyurdu.

Orban destekçilerine seslenirken ‘Önümüzdeki günlerde yaralarımızı iyileştirmek için asla pes etmeyeceğiz. Anayasal değişiklik, yargının bağımsızlığı, medya sahipliği ve diğer birçok alanda değişiklik yapabilmek için gerekli üçte ikilik süper çoğunluğa ihtiyacımız var’. Peter Magyar, ülkesini yeniden Avrupa eksenine çevirerek dondurulmuş hâldeki on milyarlarca Euro’luk AB desteğinin serbest kalmasını sağlamayı, bu yolla zayıflayan Macar ekonomisini güçlendirmeyi vadetti.Magyar seçime doğru bilinçli olarak diğer partilerle ittifak kurmadı. Orban‘ın partisi Fidesz’in güçlü olduğu seçim bölgelerinde, kendi partisinin ismiyle ‘Tisza Adaları’ ifadesiyle partisini sıfırdan kurdu. Çoğu zaman küçük aktivist gruplardan oluşan bu adalar, ulusal bir hareketin köklerini ve seçim kampanyasının omurgasını oluşturdu. Adayları da kariyer siyasetçilerinden seçilmedi. Macaristan’daki sağlık ve eğitim sorunlarını bilen cerrah, öğretmen ve iş insanları aday gösterildi.

PETER MAGYAR KİMDİR?

Macaristan’ın eski Adalet Bakanı Judit Varga‘nın eski eşi ve aslen bir hukukçu ve eski bir diplomat olan Magyar uzun yıllar Başbakan Viktor Orban‘ın liderliğindeki Fidesz partisine yakın bir isim olarak biliniyordu. 2024 yılının başlarında, ülkede büyük bir skandala yol açan ‘çocuk istismarı davasındaki af kararı’ sonrası hükümetle yollarını ayırdı. Bu süreçte eşi Judit Varga ve Cumhurbaşkanı Katalin Novak istifa etmek zorunda kalmıştı. Magyar, bu olaydan sonra hükümet içindeki yolsuzlukları ve ‘ahbap-çavuş’ ilişkilerini ifşa ederek muhalif bir duruş sergilemişti.

Orban rejimini değiştirecek

Peter Magyar, bu sonuçlara göre sadece hükümet kurmakla kalmayacaklarını ve Orban rejimini de adım adım çözeceklerini söyledi. Magyar’ın eylem planı şöyle:

AB ile ilişkiler normalleştirilecek. Avrupa Savcılığı, Macaristan’da da kurulacak.

AB ile en büyük çatışma noktası olan hukuk devleti uygulamalarına geri dönülecek.

Macaristan hakkı olan AB fonlarına tekrar kavuşacak.

Başbakanlık görevi sadece iki dönem yani sekiz yıl üstlenilebilecek.

16 yıldır görevde olan Viktor Orban bu süreyi aşmış kabul edilecek, yani Orban’a siyaset yasağı getirilmiş olacak.

Orban hükümeti tarafından önce kaçak göçmenler nedeniyle ilan edilen, sonra da pandemi ve Ukrayna savaşı gerekçesiyle sürdürülen olağanüstü hal kaldırılacak.

Ülke kararnamelerle değil, parlamentodan çıkacak yasalarla yönetilecek.

Devlet kurumlarına, kilit mekanizmalarına yerleştirilen Fidesz’in kadroları tek tek görevden alınacak

Devlet televizyonun haber dairesi derhal feshedilecek. Bağımsız yayıncılık için devlet radyo ve televizyonları yeniden yapılandırılacak.

Yolsuzlukla Mücadele Bakanlığı kurulacak

Kamu ihaleleri, yandaş iş insanlarına verilen destekler ve AB fonlarının geçmişte nasıl dağıtıldığı denetlenecek.

Fidesz çevrelerine aktarıldığı tespit edilen ulusal servetin geri alınması için özel takip birimleri ve soruşturma savcılıkları kurulacak.

******************